Eftirfarandi er meint frásögn Ragnars litla um uppljóstrun hans á umsvifamesta og svæsnasta samsæri mannkynssögunnar. Ritgerðin er skrifuð sem ávarp til allra lesandi barna:

Ágætu ungmenni nær og fjær!

Ég verð því miður að hryggja ykkur með því að eftir miklar rannsóknir, prófanir, yfirheyrslur og athuganir liggur það alveg ljóst fyrir að jólasveinninn er ekki til. Þessi fígúra er uppspuni frá rótum og bara hrein skrökvulygi. Ég veit að það verður mjög erfitt ef ekki ómögulegt fyrir marga að horfast í augu við þessa staðreynd. Auðvitað kannast samt öll börn við að hafa haft ýmsar grunsemdir og efasemdir um tilvist jólasveinsins en þó ekki haft fyrir því að rannsaka málið nánar eða þá að hafa bara gleymt því sem þau komust að eða afneitað. Við skulum byrja á að skoða nokkrar augljósar staðreyndir:

Ef við trúum því að jólasveinninn gefi öllum börnum í heiminum pakka, þá eru það um 1.500 milljón pakkar. Ef við gerum ráð fyrir að hann komi þeim til skila á einum sólarhring, þá þarf hann að afgreiða að meðaltali milljón pakka á mínútu eða um 17.000 pakka á hverri sekúndu og samt er inn í þeim tíma allur ferðatíminn í kringum jörðina og ferðirnar niður alla strompa og inn um glugga. Jafnvel þótt að jólasveinninn gæfi sér að meðaltali 10 sekúndur til þess að afgreiða hvern pakka, þá tæki það hann um fimm ár að klára einn rúnt.

Einhverjir myndu benda á og halda fram að jólasveinarnir séu í reynd fjölmargir og skipti með sér verkum. En þetta er samt útúrsnúningur á upphaflegu lygasögunni. Það má þó benda á að í löndum eins og Ísland er börnum talið trú um að það séu til 13 jólasveinar en það skekkir þó ekki heildarmyndina. Það sem máli skiptir hér er að í flestum ríkjum sem boða börnum átrúnað á jólasveininn er hann sagður vera einn og búa á Norðurpólnum og að þessi eini jólasveinn ferðist á einum sleða um allan heiminn og gefi öllum börnum í heiminum pakka. Þetta er meira að segja staðfest af Flugumferðamálastofnun Bandaríkjanna (NORAD), sem hefur jafnvel gefið út þessa meintu ferðaáætlun jólasveinsins í yfir 50 ár. Skoðið bara vefsíðu þeirra:

Það sem er þó langerfiðast og langsóttast að útskýra er að í raun þá er það í raun aðeins minnihluti mannkyns sem trúir á jólasveininn. Það eru bara börn og ungmenni sem trúa á jólasveininn en fullorðna fólkið veit það fullvel að þetta er lygasaga. En það er ekki bara það að allt þetta fullorðna fólk fáist til þess að þegja og enginn segi okkur börnunum sannleikann, heldur virðist vera í gangi einhverskonar heljarinnar víðtækt samsæri á meðal fullorðna fólksins að viðhalda þessari lygasögu með meðvituðum hætti. Allir fullorðnir virðast taka þátt í þessu samsæri um að blekkja börnin eins og það hefði fengið skýr fyrirmæli og leiðbeiningar.

Nánast undantekningarlaust þegar ég ber upp þetta umræðuefni er ég sagður klikkaður og með eitthvað "samsærisrugl". Jafnvel þótt ég beri einungis fram harðar staðreyndir og köld reikningsdæmi, þá er slíkur málatilbúnaður kallaður "bara samsæriskenningar" og ég hljóti að vera svona og hinseginn fyrir að trúa einhverju bulli sem hreinlega standist ekki. Það skiptir engu máli hvaða rök ég kem með, alltaf skulu viðbrögðin vera tilfinningaleg og ofsafengin í formi þess að benda á eitthvað annað. Það er sjaldan að einhverjir hafi fyrir því að vega og meta þær staðreyndir sem ég legg á borð.

Það er eins og langlíf lygi verði sjálfkrafa sannleikur með tímanum þar sem enginn fæst til þess að afhjúpa lygina. Það má þó alveg eins segja að óafhjúpuð lygi sé frekar mælikvarði á hugleysi í samfélaginu fremur en áreiðanleika lyginnar. Það vill einnig oft gleymast að margir hugrakkir aðilar hafa í gegnum tíðina hafa reynt að andmæla lygasögum. Sagan minnist þó ekki þeirra, nema að þeim hafi tekist að uppræta viðkomandi lygar.

Því er þó varla að neita að mjög oft koma upp efasemdir um að jólasveinninn sé ekki til. Margir krakkar hafa t.d. vaknað og staðið foreldra sína að því að setja nammi í skóinn. Þá hafa sumir plat-jólasveinar misst gerviskeggið eða húfu, en hinsvegar hefur enginn, ENGINN nokkurntímann séð jólasveininn á sleðanum sínum dreginn af fljúgandi hreindýrum.

Þetta er í rauninni rangt. Það eru fjölmargir sem segja frá. En það vekur ekki athygli nema nægilega margir bendi á það, umræða skapist sem vefji upp á sig. Á meðan þeir sem stjórna umræðunni (fjölmiðlar, fræðimenn og annað áhrifafólk) hunsa slíkar frásagnir, þá vekja þær ekki athygli.

Margir krakkar missa sig alveg þegar ég bendi þeim á að hvað samsærið er víðtækt og að það séu í raun aðeins börn sem trúi á jólasveininn en að hinir fullorðnu séu fyllilega meðvitaðir um að jólasveinninn sé lygasaga en standi þó nánast fyllilega saman í því að halda henni á lífi.

- "Ertu að segja að foreldrar mínir séu lygarar? - Og foreldrar hans? - Og hennar? Eru allir kennarnir í skólanum lygarar? Ertu að segja að að allir fullorðnir séu með í samsæri um að ljúga að okkur? Er ekki allt í lagi með þig?"

Ég viðurkenni að þessi staðreynd er alltof langsótt til þess að ég geti útskýrt hana. Það er hinsvegar miklu líklegra til árangurs að hvetja krakka til þess að spyrja foreldra sína einfaldlega beint. Aðferðin er sú að vera grafalvarlegur, horfa beint í augun á þeim og segja svo: "Pabbi, ég veit að jólasveinninn er ekki til" eða "Mamma, er jólasveinninn í alvörunni til?". Ef þau eru treg í fyrstu að leysa frá skjóðunni er sjálfsagt að draga fram nokkrar þversagnir og tölfræði. Í fyrstu munu þau brosa undrandi en svo verða vandræðileg en smátt og smátt byrja þau að játa og láta undan. Játningin hefst með allskonar afsökunum um að jólasveinninn sé ævintýrapersóna í hugum okkar allra, svona "þykjustunni-fígúra" og við tökum öll þátt í að skapa þennan ævintýraheim og jafnvel að jólasveinninn sé í raun undursamlegt og ævintýralegt sköpunarverk allra barna sem búa hann til með því að trúa á hann.

En á endanum geta foreldrar okkar ekki neitað því sem mest skiptir máli í þessu samhengi en það er hvernig við krakkarnir upplifum þessa lygasögu. Skrökvulygi er skrökvulygi, alveg sama hversu sæt og göfug hún er. Kannski að foreldrar okkar myndu skilja þetta betur ef við beittum sömu aðferðum og þau. Hvernig væri nú að opinbera fyrir foreldrum okkar að við eigum öll ósýnilegan vin sem heitir Gutti grallari og það sé hann sem að ruslar alltaf út eða brýtur stofustúss eða meiðir litlu systur okkar? Væri Gutti grallari nokkuð óraunverulegri en jólasveinninn? Af hverju ætti að skamma okkur fyrir alla hluti sem við gerum óvart eða í smá kæruleysi í hita leiksins? Við sem erum góð og ljúf börn myndum undir eðlilegum kringumstæðum aldrei gera svona hluti. - Gutti grallari gerði það!

Ég verð að viðurkenna að þrátt fyrir að hafa hlýtt á játningar foreldra minna, annarra ættingja og jafnvel plat-jólasveina, þá virðist engir þátttakendur í þessu samsæri geta gefið fullnægjandi skýringu á hvers vegna þeir taka þátt. Ennfremur fæ ég engar upplýsingar um það á hvaða aldri fólk fær að vita sannleikann um jólasveininn og fær leiðbeiningar og fyrirmæli um að viðhalda goðsögninni. Enginn vill viðurkenna að það gangi í gegnum einhverskonar vígslu við tiltekinn aldur. Allir segja að þetta gerist bara að sjálfu sér og komi bara smátt og smátt eftir því sem menn fullornast. - Je, ræt!

Því fullorðna fólki sem þykir ekkert sjálfsagðra en að segja okkur börnunum svona lygasögur vil ég benda á eftirfarandi: Ef sagan af jólasveininum er bara skrökvulygi, hvað þá með allar aðrar ótrúlegar sögur sem okkur eru sagðar? Hvers vegna ættum við að trúa nokkru sem okkur er kennt í skólunum? Og er bara ekki eðlilegt að við setjum mikla fyrirvara þegar við fáum svör við okkar grundvallarspurningum um heiminn, lífið og tilveruna?

Mér er t.d. minnisstætt hvað ég fæ asnaleg svör þegar ég hef spurt hversvegna himininn sé blár: - Eitthvað ljósbrot og endurkast - sem segir mér ekki neitt. Ég er engu nær. Svo er það þessa blessaða mannkynssaga. - Gerðist hún? - Eða er hún líka skáldskapur? Og hvað með þessa ótrúlegu 2000 ára gömlu sögu um kraftaverkamanninn ógurlega sem kom til þess að frelsa okkur og deyja fyrir okkur? Eru þessar svokölluðu fermingargjafir örvæntingarfullar tilraunir hinna fullorðnu til þess að fá ungmenni til þess að játa átrúnað á eitthvað sem hljómar álíka fáránlega og jólasveinasagan? Eru jóla- og fermingargjafir mútur til þess að örva meðvirkni barna?

Hinir fullorðnu mættu gjarnan taka það til alvarlegrar endurskoðunar hverning þeir koma fram við börn. Sá sem segir skrökvulygi leggur trúverðugleika sinn að veði. Ein upprætt stór lygi fellur eins og dómínókubbur á allar aðrar sögur, sannar eða ósannar.

Ég vil að lokum bera upp eftirfarandi spurningar:

Ef það er hægt að fá fólk til þess að trúa svona ótrúlegum lygasögum, er þá ekki hægt að fá það til þess að trúa hverju sem er?

Ef fólk er búið að taka þátt í að viðhalda lygum og binda þær starfsheiðri sínum, myndi það vilja að sannleikurinn kæmi í ljós? Myndi það jafnvel hindra að sannleikurinn kæmi í ljós sama hversu augljós hann væri?

Eru það boðleg rök að eitthvað hljóti að vera satt, einungis vegna þess að enginn hafi áður dregið það í efa, 

Getum við endalaust varið okkur fyrir sterkum röröksemdarfærslum og staðreyndum með því að vísa til forsenda sem við gefum okkur, benda á alla hina sem áfram trúa og öskra bara "samsæriskenningar" að öllum þeim sem voga sér að vega að okkar viðkvæmu heimsmynd?

Kæmi það einhverjum á óvart að heimurinn okkar sé ennþá uppfullur af stórum lygum og samsærum sem við erum ennþá ekki tilbúin að láta upplýsa okkur um?

Getur það verið að sannleikurinn sé oft á tíðum augljós en ekki rækilega falið og varðveitt leyndarmál sem enginn vill eða þorir að segja frá?

Getur það verið að meðvirkni okkar sé öflugasta hindrunin gagnvart sannleikanum?