Vesturveldin fylkja nú liði sínu gegn Íran og helsta bandamanni þess, Sýrlandi,vegna „kjarnorkuvopna“ og „mannréttindabrota“. Beitt er margvíslegumalþjóðlegum refsiaðgerðum og hernaðaraðgerðir undirbúnar. Fyrirmyndin erfengin í Írak og Líbíu. Leiðtogar Íran og Sýrlands segja hins vegar að erlendurundirróður og íhlutanir kyndi undir ólgu á svæðinu í því skyni að fella þautvenn stjórnvöld þessa svæðis sem óhlýðin eru Vesturlöndum. Þá er hollt ogskilningsaukandi að vita að slík íhlutun er ekkert ný í sögunni. Miðausturlöndhafa verið á áhrifasvæði vestrænna heimsvaldaríkja frá seinni hluta 19. aldar.Áður hafði svæðið að miklu leyti tilheyrt Tyrkjaveldi en því hnignaði og það féllendanlega í fyrri heimsstyrjöldinni. Við tók heimsvaldakerfi Vesturveldanna.Undir því arðráns- og valdakerfi hafa Miðausturlönd (og aðrir heimshlutar) legiðsíðan. Aðeins með ógurlegum herkjum hefur einstaka ríki tekist að rísa upp ogstanda á eigin fótum, sum hafa reist sig upp á hné, önnur hafa risið en verið felldá nýjan leik. 

Fréttaflutningur – eins og sá íslenski – sem fjallar um Miðausturlönd út fráþokukenndum hugtökum um „mannréttindi“ og „lýðræði“, án þess að horfaá hinn ytri ramma heimsvaldakerfisins sem skilorðsbindur allt stjórnmálalífþessara landa, er afskaplega þröngsýnn og skilningshamlandi, eins og sýnþess manns sem skoðar umhverfi sitt út um þröngt rör – og umræðan eftir þvíforheimskandi. 

Sem lýsandi dæmi um vald og aðferðir Vesturveldanna í Miðausturlöndum fyrrog síðar má taka tvo stjórnmálaviðburði frá hinum tveimur umræddu löndum –Íran og Sýrlandi – báða frá 6. áratugnum. 

Fyrst Íran: Í upphafi 20. aldar hófst olíuvinnsla í Íran. Frá byrjun höfðu Bretarþar öll tögl og hagldir gegnum Anglo-Persian Oil Company. Pahlavi-ættin sat ákeisarastóli 1925–1979 og var alla tíð handgengin heimsvaldasinnum. En á 5.áratug 20. aldar reis þjóðernis- og þjóðfrelsisbylgja í Íran. Árið 1951 var þarkosinn til valda þjóðfrelsissinnuð stjórn undir forsæti Mohammad Mosaddegh.Þjóðþing landsins ákvað nær einhuga að þjóðnýta olíuiðnað landsins – og svo var gert. 

Þá var heimsvaldasinnum að mæta. Bretar settu olíusölubann á Íran, fylltu síðanPersaflóa af herskipum, lokuðu Hormúzsundi og tóku þannig efnahag landsinssteinbítstaki. Bretar hertóku auk heldur olíuhreinsunarstöðina í Abadan, þástærstu í heimi. Öngþveitið sem af hlaust var notað til að skipuleggja valdarán, og nú tóku Bretar og Bandaríkjamenn (Churchill og Eisenhower) höndum saman: 

„Bretar og Bandaríkjamenn völdu Fazlollah Zahedi sem forsætisráðherra í herforingjastjórn sem skyldi taka við afstjórn Mosaddeghs. Því næst var gefin út tilskipun, samin afvaldaránsmönnum og undirrituð af keisaranum, sem setti Mosaddeghaf og skipaði Zahedi í hans stað. CIA hafði pressað hinn veika keisaratil að taka þátt í valdaráninu en mútað glæpaflokkum, prestum,stjórnmálamönnum og herforingjum til að taka þátt í herferðinni gegnMosaddegh og stjórn hans“ (Mark J. Gasiorowski, 1991, U.S. ForeignPolicy and the Shah: Building a Client State in Iran, 237–39).

Í ágúst 1953 setti CIA á svið og fjármagnaði uppþot gegn Mosaddegh en tilstuðnings keisaranum. Þau enduðu með því að stjórn Mosaddeghs var steypt og hann sat í fangelsi það sem eftir var. Þegar til kom varð Zahedi ekki hinn sterki maður landsins heldur keisarinn, Reza Pahlavi, sem varð „einvaldur“ leppur heimsvaldasinna allt fram að írönsku byltingunni 1979. Þetta var í fyrsta en ekki síðasta sinn sem Bandaríkin steyptu þjóðkjörinni stjórn, en meirihluti íranskra olíuvinnslusamninga gekk í framhaldinu til bandarískra fyrirtækja. 

Síðan Sýrland. Á heimsstyrjaldarárunum síðari vann Sýrland formlegt sjálfstæðieftir mörg og oft blóðug átök við Frakka sem höfðu landið sem „verndarsvæði“frá friðarsamningunum 1918. Á eftirstríðsárunum voru stjórnmálin flókin enríkjandi vindar meðal almennings voru vindar þjóðfrelsis og andstöðu gegnheimsvaldastefnunni. Sýrland var þá að verða – og hefur verið síðan – nokkurskonar holdgerfingur arabískrar þjóðernisstefnu. Sterkasti flokkur landsins varflokkur samarabískra þjóðernissinna, Bath-flokkurinn. Frá 1954 hafði hannstjórnað landinu með stuðningi Kommúnistaflokk Sýrlands og bandamannaúr hernum. Stjórnin hafði gott samband við Sovétríkin, en að auki lágu afarmikilvægar olíuleiðslur um Sýrland frá Írak til Miðjarðarhafs. 

Árið 2003 fann rannsóknarstúdent í alþjóðasögu við Royal Holloway Collegeí London skýrslu frá Sandys, breska varnarmálaráðherranum í stjórnMacmillans 1957. Innihaldið kom fram í grein í The Guardian 27. Sept.2003 (www.guardian.co.uk/politics/2003/sep/27/uk.syria1). Þar skrifuðuMacmillan og Eisenhower Bandaríkjaforseti undir „áætlun frá CIA og breskuleyniþjónustunni MI6 um að setja á svið falska landamæraatburði sem átyllu tilinnrásar [í Sýrland] af vestrænt sinnuðum nágrönnum Sýrlands“ eins og segirí skýrslunni frá september 1957. Eitt meginatriði í áætluninni var launmorðþriggja manna sem taldir voru sterku mennirnir á bak við sýrlenska forsetann,Shukri al-Kuwatli. Í skýrslunni segir m.a. (tilvitnanir sóttar í grein, „SYRIA:CIA-MI6 Intel Ops and Sabotage“ eftir Felicity Arbuthnot á vefsíðunniglobalresearch.ca): 

Þegar pólitísk ákvörðun er fengin um að valda innanlandstruflunumí Sýrlandi er CIA tilbúin, og SIS (MI6) mun leitast við að að setja uppminni háttar skemmdarverk og atburði í átt að skyndivaldaránigegnum sambönd sín við einstaklinga... Aðgerðirnar ættu ekki að verabundnar við Damaskus... nauðsynlegt óöryggi,... landamæraatburðir ogátök... [myndu] skapa nauðsynlega átyllu til íhlutunar... [Sýrland skyldi]sýnast vera stuðningsaðili launráða, skemmdarverka og ofbeldis gegnnágrannastjórnvöldum... CIA og MI6 skyldu beita færni sinni bæði ásviði sálfræði og í beinum aðgerðum til að auka á spennu... 

Árásir inn í Írak, Jórdaníu og Líbanon fælu í sér „skemmdarverk, samsæri ogmargvíslegar hernaðaraðgerðir“ og sökinni komið á Damaskusstjórnina. Og þaðvoru Írak og Jórdanía – bæði löndin ennþá breskt „verndarsvæði“ – sem ásamtTyrklandi skildu svo svara með hernaðaríhlutun í Sýrland. 

Í Guardian-greininni segir síðan: „Áætlunin var aldrei notuð, aðallega af því aðekki tókst að sannfæra arabíska nágranna Sýrlendinga um að grípa til aðgerða og árás frá Tyrklandi einu þótti ekki ráðleg.“ 

Þetta var fyrir 55 árum. Heimsvaldakerfi Vesturveldanna stendur enn. Mestabreytingin á áratugunum síðan er brotthvarf Sovétríkjanna. Fyrir vikiðhafa vesturveldin betri tök á stöðunni en áður. Eftir er aðeins eitt risaveldi,Bandaríkin, og mikilvægustu bandamenn þess í þessu samhengi eru Ísrael ogsamherjarnir í NATO, ESB-veldin. Leppríkjum og fylgiríkjum Vesturveldannaí Miðausturlöndum hefur fjölgað. Á hinn bóginn varð bylting í Íran 1979 oglandið hefur síðan styrkt stöðu sína, efnahagslega og hernaðarlega, og hindra full vestræn völd á svæðinu. 

En nútíma hliðstæður við árið 1957 eru ríkulegar: Sem stendur heyjaBandaríkin og Ísrael leynilegt stríð gegn Íran með aðferðum leyniþjónustu,tölvuárásum, leynilegum áhlaupasveitum, ómönnuðum flugvélum,njósnurum, ögrunaraðgerðum, hryðjuverkum og spellvirkjum. Flest af þvímikilvægasta gerist bak við tjöldin. Skýrslan um aðgerðir í Sýrlandi forðumkomst í heimspressuna fyrir hreina tilviljun (og heimspressunni fannsthún ekki áhugaverð). Auðvitað kunna heimsvaldasinnar, eins og 1957,að nýta sér staðbundin vandamál og misklíð (m.a. trúardeilur) og vopnaandófshópa til að hámarka öngþveiti. Verið er að búa til átyllu til NATO-innrásar, „mannúðarílutunar“. Samvinna Bandaríkjanna og Breta er áfram órofa.ESB leggur svo á olíuviðskiptabann. Þar við bætist að alveg eins og 1957 erþað meginatriði í hersjórnarlist heimsvaldasinna að beita fyrir sig nágrönnumþessara ríkja og láta svo aðgerðirnar líta út sem „stuðning við heimamenn“.Þessu hlutverki gegnir Arababandalagið nú í aðgerðunum gegn Sýrlandi. Vitiðþér enn eða hvað? spurði völvan.